Văn hóa nghệ thuật Việt Nam mình đang sống trong một kỷ nguyên thật sự sôi động và đầy biến đổi phải không các bạn? Từ những nét truyền thống ngàn đời đến những làn gió hiện đại, tất cả đang cùng nhau tạo nên một bức tranh đa sắc, phong phú đến lạ.
Nhưng làm thế nào để chúng ta không chỉ giữ gìn mà còn phát huy tối đa giá trị của kho tàng quý báu này, biến nó thành động lực mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững của đất nước?
Đây thực sự là một câu hỏi lớn mà mình tin rằng, rất nhiều bạn cũng đang trăn trở. Trong thời đại số 4.0, công nghệ đã mở ra vô vàn cơ hội mới, từ việc quảng bá di sản qua các nền tảng số hóa đến việc tạo ra những trải nghiệm nghệ thuật tương tác độc đáo.
Tuy nhiên, đi kèm với đó là không ít thách thức, đòi hỏi những chiến lược quản lý phải thật sự linh hoạt và sáng tạo. Làm sao để văn hóa nghệ thuật không chỉ là niềm tự hào mà còn là “sức mạnh mềm” của Việt Nam trên trường quốc tế?
Mình đã dành rất nhiều thời gian để tìm hiểu và trải nghiệm, nhận thấy rằng việc áp dụng đúng đắn các chiến lược quản lý sẽ tạo nên những khác biệt to lớn.
Vậy đâu là những bí quyết để chúng ta cùng nhau kiến tạo nên một tương lai rực rỡ cho văn hóa nghệ thuật nước nhà? Chúng ta hãy cùng nhau khám phá nhé!
Biến Di Sản Thành “Ngôi Sao” Trên Nền Tảng Số
Tận Dụng Công Nghệ Thực Tế Ảo (VR) và Thực Tế Tăng Cường (AR)
Mình đã từng có dịp tham gia một triển lãm sử dụng công nghệ thực tế ảo để tái hiện lại không gian Hoàng thành Thăng Long thời xưa, và phải nói là mình đã “choáng ngợp” thật sự các bạn ạ!
Cảm giác như mình đang bước vào một cỗ máy thời gian, được chạm tay vào từng bức tường cổ kính, nghe văng vẳng tiếng chuông chùa, và hình dung ra cuộc sống của người Việt cổ.
Điều này chứng minh rằng, công nghệ VR và AR không chỉ là “trò chơi” mà còn là cánh cửa diệu kỳ giúp chúng ta đưa di sản văn hóa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
Thay vì chỉ đọc sách hay xem ảnh, giờ đây họ có thể “sống” trong lịch sử, cảm nhận được hơi thở của cha ông. Mình tin rằng, nếu chúng ta đầu tư mạnh mẽ vào việc xây dựng các bảo tàng ảo, các ứng dụng tham quan di tích tích hợp AR, hay thậm chí là các trò chơi giáo dục lịch sử trên nền tảng số, chắc chắn sẽ tạo ra một cú hích lớn, biến những di sản tưởng chừng khô khan thành những trải nghiệm siêu hấp dẫn.
Điều quan trọng là phải có sự sáng tạo trong cách kể chuyện, không chỉ đơn thuần là tái hiện mà phải thổi hồn vào đó, để người xem cảm thấy được kết nối sâu sắc.
Số Hóa Kho Tàng Di Sản Văn Hóa Việt Nam
Công việc số hóa kho tàng di sản là một nhiệm vụ khổng lồ nhưng vô cùng cấp thiết, giống như việc chúng ta đang xây dựng một “thư viện khổng lồ” của riêng mình trên internet vậy.
Mình nghĩ đến những bản sắc phong cổ, những bức tranh lụa quý giá hay những làn điệu dân ca sắp mai một, nếu không được số hóa, chúng ta có thể mất đi mãi mãi.
Việc này không chỉ giúp bảo tồn mà còn tạo điều kiện cho bất kỳ ai, ở bất cứ đâu, cũng có thể tiếp cận và nghiên cứu. Cá nhân mình từng trải nghiệm việc tìm kiếm thông tin về nghệ thuật Chèo trên một website nước ngoài, và mình ước rằng Việt Nam mình cũng có một cổng thông tin đồ sộ, được sắp xếp khoa học, dễ tìm kiếm như thế.
Hơn nữa, việc số hóa cũng mở ra cơ hội hợp tác quốc tế, khi chúng ta có thể chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước. Mình hình dung một ngày nào đó, chỉ cần gõ tên một điệu hò hay một món đồ gốm cổ, chúng ta sẽ có ngay một kho dữ liệu sống động từ hình ảnh 3D đến video, âm thanh…
thật tuyệt vời phải không các bạn?
Khơi Dậy Sức Sáng Tạo Trong Nghệ Thuật Đương Đại
Ươm Mầm Tài Năng Trẻ và Không Gian Sáng Tạo
Mình luôn tin rằng, mỗi người trẻ Việt Nam đều mang trong mình một dòng chảy sáng tạo mãnh liệt, chỉ cần có môi trường phù hợp để họ thỏa sức thể hiện.
Để văn hóa nghệ thuật phát triển bền vững, chúng ta cần phải đầu tư vào việc ươm mầm những tài năng mới, tạo ra những “sân chơi” nơi họ có thể thử nghiệm, học hỏi và phát triển.
Mình đã thấy nhiều dự án nghệ thuật đường phố, các workshop vẽ tranh, làm gốm miễn phí thu hút rất đông các bạn trẻ tham gia. Đó là những tín hiệu đáng mừng.
Chúng ta cần nhiều hơn nữa những không gian sáng tạo mở, những trung tâm nghệ thuật cộng đồng, nơi các bạn trẻ không chỉ được học hỏi kỹ thuật mà còn được khuyến khích tư duy đột phá, thể hiện cái tôi độc đáo của mình.
Việc này không chỉ giúp tìm ra những “nghệ sĩ tương lai” mà còn góp phần tạo nên một thế hệ công chúng am hiểu và yêu nghệ thuật. Mình nghĩ, sự đầu tư vào con người chính là sự đầu tư hiệu quả nhất cho tương lai văn hóa nước nhà.
Kết Hợp Truyền Thống và Hiện Đại Trong Tác Phẩm
Một trong những điểm mình thấy cực kỳ thú vị ở văn hóa nghệ thuật Việt Nam hiện nay là sự giao thoa, kết hợp tài tình giữa yếu tố truyền thống và hơi thở hiện đại.
Mình đã từng xem một buổi biểu diễn ca trù được “remix” lại với âm nhạc điện tử, hoặc những bộ sưu tập thời trang lấy cảm hứng từ áo dài và họa tiết thổ cẩm nhưng vẫn rất thời thượng.
Cảm giác lúc đó thật sự “đã”, nó vừa gợi nhớ về cội nguồn, vừa mang đến một làn gió mới đầy bất ngờ. Đây chính là cách để chúng ta làm mới di sản, khiến chúng trở nên gần gũi và hấp dẫn hơn với công chúng đương đại, đặc biệt là những người trẻ.
Quan trọng là sự kết hợp này phải tinh tế, không làm mất đi giá trị cốt lõi của truyền thống mà vẫn thể hiện được sự sáng tạo và cá tính của nghệ sĩ. Mình tin rằng, khi các nghệ sĩ được tự do khám phá, thử nghiệm những cách thức biểu đạt mới mẻ, chúng ta sẽ chứng kiến thêm nhiều tác phẩm “để đời” mang đậm dấu ấn Việt Nam nhưng vẫn có sức lan tỏa toàn cầu.
Mở Rộng Kết Nối Cộng Đồng và Giao Lưu Văn Hóa
Xây Dựng Cộng Đồng Yêu Nghệ Thuật Trực Tuyến và Trực Tiếp
Mình tin rằng, sức mạnh của văn hóa nghệ thuật không chỉ nằm ở bản thân tác phẩm mà còn ở cộng đồng những người cùng chia sẻ tình yêu đó. Việc xây dựng các cộng đồng yêu nghệ thuật, dù là trực tuyến qua các diễn đàn, nhóm Facebook hay trực tiếp thông qua các câu lạc bộ, sự kiện, là vô cùng quan trọng.
Mình từng tham gia một group online chuyên về tranh dân gian Đông Hồ, và mình đã học được rất nhiều điều từ những người có cùng đam mê. Họ chia sẻ kiến thức, trao đổi kinh nghiệm, và thậm chí là tổ chức những buổi giao lưu nhỏ để cùng nhau tìm hiểu sâu hơn.
Những cộng đồng này không chỉ là nơi chia sẻ kiến thức mà còn là môi trường để các nghệ sĩ tìm thấy sự ủng hộ, nguồn cảm hứng và thậm chí là cơ hội hợp tác mới.
Cảm giác được kết nối với những người có chung đam mê thật sự rất tuyệt vời, nó tiếp thêm động lực cho mình và mình nghĩ cũng vậy với những người khác nữa.
Đẩy Mạnh Giao Lưu Văn Hóa Quốc Tế
Văn hóa nghệ thuật là một “ngôn ngữ” không biên giới, và việc đẩy mạnh giao lưu quốc tế là cách tuyệt vời để chúng ta vừa giới thiệu vẻ đẹp của Việt Nam ra thế giới, vừa học hỏi tinh hoa từ các nền văn hóa khác.
Mình đã thấy những đoàn nghệ thuật Việt Nam mang múa rối nước, ca trù đi biểu diễn ở nước ngoài và nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt. Ngược lại, những festival nghệ thuật quốc tế tại Việt Nam cũng luôn thu hút đông đảo du khách và nghệ sĩ quốc tế tham gia.
Những hoạt động này không chỉ giúp quảng bá hình ảnh đất nước mà còn mở ra cơ hội cho nghệ sĩ Việt Nam cọ xát, nâng cao tay nghề và mở rộng tầm nhìn. Cá nhân mình luôn hào hứng khi xem các chương trình hợp tác nghệ thuật Việt – Hàn, Việt – Pháp, vì nó luôn mang lại những bất ngờ thú vị, những tác phẩm lai tạo độc đáo mà không làm mất đi bản sắc.
Phát Triển Nguồn Nhân Lực: Chìa Khóa Cho Tương Lai
Đào Tạo Chuyên Sâu Các Lĩnh Vực Nghệ Thuật
Mình vẫn nhớ ngày xưa, khi mình còn đi học, việc theo đuổi các ngành nghệ thuật đôi khi bị coi là “nghề tay trái” hoặc không có tương lai. Nhưng giờ đây, mọi thứ đã khác rất nhiều rồi.
Nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực nghệ thuật như âm nhạc, hội họa, điện ảnh, thiết kế, quản lý văn hóa ngày càng tăng. Để đáp ứng được điều đó, mình nghĩ chúng ta cần phải có những chương trình đào tạo chuyên sâu, bài bản hơn nữa.
Không chỉ dừng lại ở các trường nghệ thuật truyền thống, mà cần mở rộng các khóa học ngắn hạn, các workshop chuyên đề với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu, cả trong và ngoài nước.
Đặc biệt, việc cập nhật giáo trình, phương pháp giảng dạy để bắt kịp với xu thế thế giới là điều vô cùng quan trọng. Mình tin rằng, một khi chúng ta có đội ngũ nghệ sĩ, nhà quản lý văn hóa được đào tạo bài bản, có kiến thức sâu rộng và kỹ năng vững chắc, thì việc đưa văn hóa Việt Nam vươn tầm thế giới sẽ không còn là giấc mơ xa vời nữa.
Bồi Dưỡng Kỹ Năng Quản Lý và Kinh Doanh Văn Hóa
Nghệ sĩ có tài là một chuyện, nhưng để tác phẩm của họ đến được với công chúng, được công nhận và mang lại giá trị kinh tế thì lại cần đến những người làm quản lý và kinh doanh văn hóa giỏi.
Mình nhận thấy đây là một khía cạnh mà chúng ta cần phải chú trọng hơn nữa. Một tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời nhưng nếu không có chiến lược quảng bá đúng đắn, không biết cách tiếp cận thị trường thì cũng rất khó để phát huy hết giá trị.
Mình từng trò chuyện với một người bạn làm quản lý cho một nhóm nhạc indie, và cô ấy chia sẻ về những khó khăn trong việc tìm kiếm nhà tài trợ, tổ chức sự kiện, hay thậm chí là hiểu về bản quyền.
Điều đó cho thấy, việc bồi dưỡng kiến thức về marketing, tài chính, luật pháp trong lĩnh vực văn hóa là vô cùng cần thiết. Mình đề xuất chúng ta nên có nhiều hơn nữa các khóa học, hội thảo chuyên sâu về quản lý dự án nghệ thuật, marketing văn hóa, hay cách thức xây dựng thương hiệu cá nhân cho nghệ sĩ.
Đòn Bẩy Từ Chính Sách và Nguồn Lực Tài Chính
Hoàn Thiện Khung Pháp Lý và Chính Sách Hỗ Trợ
Để văn hóa nghệ thuật Việt Nam phát triển một cách bền vững và mạnh mẽ, mình thấy vai trò của chính sách là cực kỳ quan trọng, giống như một “bệ phóng” vững chắc vậy.
Mình tin rằng, một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch và linh hoạt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho mọi hoạt động sáng tạo, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.
Chẳng hạn như các quy định về bản quyền tác phẩm nghệ thuật, các chính sách khuyến khích đầu tư vào văn hóa, hay các quy định về việc sử dụng di sản trong các hoạt động du lịch, giải trí.
Mình mong muốn những chính sách này không chỉ dừng lại ở văn bản mà thực sự đi vào cuộc sống, được áp dụng một cách hiệu quả và công bằng. Đã có rất nhiều nghệ sĩ trẻ than thở về những rào cản hành chính hay thiếu cơ chế hỗ trợ cụ thể.
Việc lắng nghe và điều chỉnh chính sách kịp thời theo hơi thở cuộc sống là điều mà mình nghĩ sẽ giúp văn hóa nghệ thuật Việt Nam cất cánh nhanh hơn.
Đa Dạng Hóa Nguồn Lực Tài Chính cho Nghệ Thuật
Nghệ thuật cần “sống” và phát triển, mà để “sống” được thì cần có tài chính, đúng không các bạn? Mình thấy việc phụ thuộc quá nhiều vào ngân sách nhà nước có thể là một rào cản.
Chúng ta cần phải đa dạng hóa các nguồn lực tài chính, khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào văn hóa nghệ thuật thông qua các quỹ xã hội hóa, tài trợ dự án, hoặc hợp tác công tư.
Mình từng đọc về mô hình các quỹ nghệ thuật độc lập ở nước ngoài và thấy rất ngưỡng mộ. Những quỹ này không chỉ cung cấp tài chính mà còn là cầu nối giữa nghệ sĩ và cộng đồng, giúp các dự án nghệ thuật có tính khả thi cao hơn.
Ngoài ra, việc phát triển các hình thức kinh tế văn hóa như bán sản phẩm lưu niệm, tổ chức các sự kiện có thu phí, hay thậm chí là crowdfunding (gọi vốn cộng đồng) cho các dự án nghệ thuật cũng là những hướng đi rất tiềm năng.
Cá nhân mình cũng từng ủng hộ một dự án làm phim tài liệu về văn hóa dân tộc thông qua crowdfunding, và mình cảm thấy rất vui vì đã góp một phần nhỏ bé của mình vào đó.
Để hiểu rõ hơn về các hình thức huy động vốn cho văn hóa nghệ thuật, các bạn có thể tham khảo bảng so sánh dưới đây:
| Hình Thức Huy Động Vốn | Ưu Điểm | Nhược Điểm | Ví Dụ Tại Việt Nam |
|---|---|---|---|
| Ngân sách Nhà nước | Ổn định, có định hướng rõ ràng | Hạn chế về quy mô, thủ tục phức tạp | Các dự án bảo tồn di tích quốc gia, lễ hội lớn |
| Xã hội hóa/Tài trợ Doanh nghiệp | Nguồn vốn dồi dào, linh hoạt | Phụ thuộc vào mục tiêu nhà tài trợ, cạnh tranh cao | Các chương trình nghệ thuật của các thương hiệu lớn |
| Quỹ Phát triển Nghệ thuật | Chuyên nghiệp, có chuyên môn | Cần thời gian xây dựng và vận hành | Một số quỹ tư nhân nhỏ lẻ |
| Crowdfunding (Gọi vốn cộng đồng) | Tiếp cận rộng rãi, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng | Không đảm bảo thành công, cần chiến lược truyền thông mạnh | Các dự án phim độc lập, album nhạc của nghệ sĩ trẻ |
| Kinh doanh sản phẩm/dịch vụ văn hóa | Tạo nguồn thu bền vững, chủ động | Cần kiến thức thị trường, quản lý kinh doanh | Bán vé biểu diễn, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, tour du lịch văn hóa |
Xây Dựng Thương Hiệu Văn Hóa Việt Nam Trên Trường Quốc Tế
Chiến Lược Marketing Quốc Gia Hiệu Quả
Mình nghĩ rằng, để văn hóa Việt Nam thực sự vươn ra thế giới và được công nhận rộng rãi, chúng ta cần phải có một chiến lược marketing quốc gia thật sự bài bản và chuyên nghiệp.
Không chỉ đơn thuần là giới thiệu những nét đẹp truyền thống mà còn phải “kể chuyện” về văn hóa của chúng ta một cách cuốn hút, dễ hiểu đối với bạn bè quốc tế.
Mình từng thấy cách Hàn Quốc hay Thái Lan quảng bá du lịch và văn hóa của họ qua các bộ phim, chương trình truyền hình hay âm nhạc, và phải nói là họ làm rất tốt.
Việt Nam mình có rất nhiều câu chuyện hay, từ truyền thuyết lịch sử đến những phong tục tập quán độc đáo, những món ăn ngon “khó cưỡng”. Vấn đề là làm sao để những câu chuyện đó được kể một cách hấp dẫn nhất, thông qua nhiều kênh khác nhau, từ các nền tảng số đến các sự kiện văn hóa lớn ở nước ngoài.
Mình tin rằng, nếu có sự đầu tư đúng mức vào việc này, chúng ta hoàn toàn có thể tạo nên một “làn sóng Việt Nam” trên toàn cầu.
Phát Huy Vai Trò Của Ngoại Giao Văn Hóa
Ngoại giao văn hóa không chỉ là việc tổ chức các buổi biểu diễn nghệ thuật hay triển lãm ở nước ngoài, mà nó còn là một chiến lược dài hơi, tinh tế để xây dựng hình ảnh và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Mình đã thấy những chương trình giao lưu văn hóa do các Đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài tổ chức luôn thu hút sự quan tâm của cộng đồng kiều bào và bạn bè quốc tế.
Những hoạt động như dạy tiếng Việt, giới thiệu ẩm thực, hay chiếu phim Việt Nam không chỉ là cầu nối văn hóa mà còn là cách để chúng ta tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp, thắt chặt tình hữu nghị.
Mình tin rằng, mỗi người Việt Nam ra nước ngoài đều là một “đại sứ văn hóa” thầm lặng, và nếu chúng ta có một chiến lược ngoại giao văn hóa đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức, thì chắc chắn hình ảnh Việt Nam sẽ ngày càng trở nên rực rỡ và đáng yêu hơn trong mắt bạn bè năm châu.
Kết bài
Vậy là chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khám phá và ấp ủ biết bao điều thú vị về văn hóa nghệ thuật Việt Nam, từ việc số hóa di sản đến ươm mầm tài năng trẻ, từ việc xây dựng cộng đồng đến quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới. Mình tin rằng, những chia sẻ này không chỉ là thông tin mà còn là nguồn cảm hứng để mỗi chúng ta, dù là một nghệ sĩ, một nhà quản lý văn hóa, hay đơn giản chỉ là một người yêu văn hóa, đều có thể góp một phần nhỏ bé của mình vào sự phát triển chung. Hãy cùng nhau viết tiếp những trang sử rực rỡ cho văn hóa Việt Nam, các bạn nhé!
Những điều thú vị bạn nên biết
1. Hãy dành thời gian khám phá các làng nghề truyền thống của Việt Nam như làng gốm Bát Tràng, làng lụa Vạn Phúc hay làng tranh Đông Hồ. Việc này không chỉ giúp bạn hiểu sâu hơn về quy trình tạo ra sản phẩm mà còn là cách tuyệt vời để ủng hộ các nghệ nhân địa phương.
2. Tận dụng sức mạnh của mạng xã hội! Dù là TikTok, Facebook hay Instagram, hãy chia sẻ những câu chuyện văn hóa cá nhân, những góc nhìn độc đáo của bạn về di sản. Một bức ảnh đẹp, một video ngắn ý nghĩa cũng có thể truyền cảm hứng cho hàng ngàn người.
3. Tham gia các workshop nghệ thuật hoặc các lớp học ngắn hạn về nhạc cụ truyền thống, thư pháp hay làm đồ thủ công. Đây là cơ hội tuyệt vời để học hỏi kỹ năng mới, gặp gỡ những người cùng đam mê và khơi dậy sự sáng tạo trong bạn.
4. Ủng hộ các sản phẩm văn hóa Việt Nam. Từ những cuốn sách của tác giả Việt, album nhạc của nghệ sĩ độc lập, đến các bộ phim điện ảnh Việt Nam, mỗi hành động nhỏ của bạn đều góp phần nuôi dưỡng và phát triển nền văn hóa nước nhà.
5. Đừng quên tìm hiểu về lịch sử và văn hóa địa phương nơi bạn đang sống hoặc ghé thăm. Mỗi con phố, mỗi ngôi đền, mỗi món ăn đều ẩn chứa những câu chuyện thú vị chờ bạn khám phá, khiến hành trình văn hóa của bạn thêm phong phú.
Tóm tắt những điểm chính
Để văn hóa nghệ thuật Việt Nam vươn xa và phát triển bền vững, chúng ta cần tập trung vào việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào bảo tồn di sản, khuyến khích sự sáng tạo trong nghệ thuật đương đại và xây dựng một cộng đồng vững mạnh. Đồng thời, việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện chính sách hỗ trợ và đa dạng hóa nguồn lực tài chính là những yếu tố then chốt. Cuối cùng, một chiến lược marketing quốc gia hiệu quả cùng với việc phát huy vai trò của ngoại giao văn hóa sẽ giúp xây dựng thương hiệu Việt Nam ngày càng rực rỡ trên trường quốc tế.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) 📖
Hỏi: Trong thời đại công nghệ 4.0 đang phát triển vũ bão như hiện nay, văn hóa nghệ thuật Việt Nam mình đang đứng trước những cơ hội và thách thức nào để “vươn mình” ra thế giới và phát triển bền vững hả bạn?
Đáp: Ôi, câu hỏi này đúng là chạm đến nỗi niềm của rất nhiều người chúng ta luôn đó bạn! Mình thấy là, công nghệ 4.0 đúng là một “phép màu” mở ra vô vàn cánh cửa mới cho văn hóa nghệ thuật Việt Nam mình.
Cơ hội thì phải nói là nhiều không đếm xuể luôn. Đầu tiên, nhờ công nghệ số, các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể quý báu của cha ông mình giờ đây có thể được số hóa, lưu giữ bền vững dưới dạng dữ liệu số.
Bạn cứ hình dung mà xem, những hoa văn trăm tuổi trên vải thổ cẩm hay những làn điệu chèo, nhã nhạc cung đình có thể được tái hiện sống động qua không gian thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) để ai cũng có thể tiếp cận, tìm hiểu dễ dàng.
Mình đã từng trải nghiệm một bảo tàng ảo và thật sự choáng ngợp vì những di sản dường như “sống lại” ngay trước mắt mình vậy đó! Không chỉ dừng lại ở bảo tồn, công nghệ còn là cầu nối tuyệt vời để lan tỏa văn hóa Việt ra toàn cầu.
Các nền tảng mạng xã hội, ứng dụng di động, hay các kênh truyền thông kỹ thuật số giúp các sản phẩm văn hóa, từ âm nhạc, điện ảnh đến nghệ thuật biểu diễn, dễ dàng đến với bạn bè quốc tế hơn bao giờ hết.
Như mình biết, Việt Nam mình còn lọt vào top 10 quốc gia có doanh thu digital cao nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương trong năm 2024, đạt 12 triệu Euro đó, một con số cực kỳ ấn tượng phải không nào!
Điều này cho thấy tiềm năng kinh tế từ văn hóa số là rất lớn. Các startup công nghệ như Phygital Labs với giải pháp Nomion đã và đang ứng dụng Blockchain, RFID để định danh, số hóa sản phẩm vật lý thành tài sản số, giúp nâng tầm giá trị sản phẩm thủ công, làng nghề truyền thống của mình ra thế giới.
Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội “vàng” đó, mình cũng không thể phủ nhận những thách thức không hề nhỏ. Sự phát triển quá nhanh của công nghệ đôi khi khiến chúng ta đứng trước nguy cơ mai một các giá trị văn hóa truyền thống, khi mà xu hướng ngoại lai dễ dàng du nhập và ảnh hưởng đến giới trẻ.
Mình thấy đôi khi chúng ta còn thiếu một chiến lược đồng bộ, dài hơi để tận dụng công nghệ một cách hiệu quả nhất, cần phải đầu tư hơn nữa vào hạ tầng công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn hóa nữa đó.
Làm sao để vừa bảo tồn được cái “chất” riêng, vừa không ngừng đổi mới để phù hợp với thời đại, đó là bài toán mà chúng ta cần phải giải quyết khéo léo đó bạn.
Hỏi: Vậy theo bạn, đâu là những chiến lược quản lý và phát huy giá trị văn hóa nghệ thuật hiệu quả nhất để Việt Nam mình có thể phát triển bền vững và khẳng định “sức mạnh mềm” trên trường quốc tế trong tương lai?
Đáp: Đây đúng là một câu hỏi rất “đắt giá” nè! Từ kinh nghiệm của mình và những gì mình đã tìm hiểu, mình rất tâm đắc với một vài chiến lược quan trọng để chúng ta có thể vừa bảo tồn, vừa phát huy tối đa giá trị văn hóa nghệ thuật, biến nó thành “sức mạnh mềm” của Việt Nam.
Đầu tiên và quan trọng nhất, theo mình, là phải có một chiến lược tổng thể, đồng bộ từ cấp nhà nước đến cộng đồng. Mình thấy Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị hay Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 đã nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ trong việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam.
Điều này có nghĩa là chúng ta cần đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào hạ tầng kỹ thuật số, từ internet tốc độ cao đến các nền tảng trực tuyến, để văn hóa có thể “lên sóng” một cách thuận tiện nhất.
Phải làm sao để công nghệ không chỉ là công cụ mà còn là nền tảng, giúp thay đổi cách thức bảo tồn, phát huy và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại.
Thứ hai, chúng ta cần tập trung vào việc số hóa di sản văn hóa một cách có hệ thống, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản trên nền tảng công nghệ số thống nhất.
Tưởng tượng mà xem, tất cả di sản của mình đều được lưu trữ cẩn thận, dễ dàng tra cứu, nghiên cứu thì tuyệt vời biết bao. Việc ứng dụng công nghệ như quét 3D, thực tế ảo (VR/AR) trong việc tái hiện di sản sẽ giúp người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, có cơ hội tiếp cận văn hóa một cách sống động và chân thực hơn rất nhiều.
Mình nghĩ đây là cách hay nhất để “kéo” các bạn trẻ đến gần hơn với cội nguồn. Và một điều mình thấy cực kỳ cần thiết nữa là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, những người không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải thành thạo công nghệ và am hiểu xu hướng quốc tế.
Các nghệ sĩ, nghệ nhân cần được trang bị kỹ năng để tự tin đưa tác phẩm của mình lên không gian số, khai thác tối đa tiềm năng của nó. Cuối cùng, không thể thiếu các chính sách khuyến khích, ưu đãi cho các doanh nghiệp công nghệ tham gia vào lĩnh vực văn hóa, thông qua các ưu đãi về thuế, vốn vay hoặc các chương trình hợp tác công-tư.
Để văn hóa Việt Nam thực sự trở thành “sức mạnh mềm”, chúng ta cần một sự chung tay mạnh mẽ từ tất cả mọi người, từ chính sách đến thực tiễn.
Hỏi: Thế hệ trẻ, đặc biệt là Gen Z, có vai trò như thế nào trong việc gìn giữ, phát huy và đưa văn hóa nghệ thuật Việt Nam lên một tầm cao mới trong kỷ nguyên số này? Chúng ta nên làm gì để khuyến khích các bạn ấy tham gia nhiều hơn?
Đáp: Mình phải khẳng định luôn là thế hệ trẻ, đặc biệt là Gen Z, chính là những “người hùng” thắp lửa mới cho văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên số này đó bạn!
Mình thấy các bạn ấy có một lợi thế không ai sánh bằng: sinh ra và lớn lên trong thời đại số, các bạn cực kỳ nhạy bén với công nghệ, có tư duy sáng tạo không giới hạn và một tinh thần hội nhập rất mạnh mẽ.
Chính các bạn là cầu nối tự nhiên giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và tương lai. Mình đã thấy rất nhiều bạn trẻ tự hào đưa những giá trị truyền thống vào nghệ thuật đương đại, âm nhạc, điện ảnh, thời trang một cách rất riêng, rất độc đáo.
Các bạn không nép mình dưới bóng di sản mà làm sống lại hồn dân tộc trên không gian số, đưa văn hóa Việt thăng hoa theo cách riêng của mình. Ví dụ như những MV ca nhạc hiện đại lồng ghép chất liệu dân gian, hay các bạn trẻ sáng tạo nội dung trên TikTok, YouTube giới thiệu ẩm thực, trang phục truyền thống một cách hài hước, gần gũi.
Những điều này không chỉ thu hút đông đảo bạn bè trong nước mà còn gây ấn tượng mạnh với cộng đồng quốc tế. Mình tin rằng, nếu không có sức sáng tạo của Gen Z, văn hóa Việt mình khó mà “hot” đến vậy trên các nền tảng số đâu!
Để khuyến khích các bạn Gen Z tham gia nhiều hơn nữa, mình nghĩ chúng ta cần tạo ra một môi trường mở, khuyến khích sự thử nghiệm và chấp nhận những ý tưởng mới mẻ, thậm chí là “điên rồ” một chút.
Đừng nên quá bó hẹp các bạn trong những khuôn khổ cũ kỹ, mà hãy để các bạn tự do khám phá, sáng tạo với công nghệ. Nhà nước và các tổ chức cần có những chính sách hỗ trợ thiết thực, từ việc cung cấp không gian sáng tạo, nguồn vốn ban đầu cho các dự án văn hóa khởi nghiệp, đến việc tổ chức các cuộc thi, festival nghệ thuật số để các bạn có sân chơi để thể hiện tài năng.
Hơn nữa, việc giáo dục về văn hóa, thẩm mỹ cũng cần được đổi mới, không chỉ là những bài giảng khô khan mà phải biến thành những trải nghiệm tương tác, sống động, phù hợp với cách tiếp cận thông tin của thế hệ số.
Mình tin rằng, khi các bạn trẻ được trang bị kiến thức, kỹ năng và được tạo điều kiện tốt nhất, các bạn sẽ không chỉ là người tiếp nhận mà còn là chủ thể kiến tạo văn hóa, mang bản sắc Việt vươn xa, khẳng định vị thế của đất nước mình trên bản đồ văn hóa thế giới!
